Najczęściej wyszukiwane:

Bajka jako sposób na naukę. Badaczki UŁ z wizytą w Pacanowie

Czy bajki mogą być narzędziem nowoczesnej edukacji? Odpowiedzi na to pytanie poszukiwały dr Agnieszka Kowalkiewicz-Kulesza i dr Klaudia Jeznach podczas wizyty w Europejskim Centrum Bajki im. Koziołka Matołka w Pacanowie. Wyjazd odbył się w ramach projektu NAWA „Bajeczna dydaktyka: polskie i włoskie inspiracje literacko-lingwistyczne” i był okazją do poznania kreatywnych metod nauczania wykorzystujących literaturę dziecięcą, teatr i zabawę.

Opublikowano: 21 października 2026

Europejska Stolica Bajki

Koziołek Matołek przemierzał świat w poszukiwaniu Pacanowa. Dziś to właśnie Pacanów przyciąga miłośników bajek z całej Polski. W 2003 roku miejscowość otrzymała tytuł Europejskiej Stolicy Bajek, a dwa lata później powołano Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka. Dziś miejsce to tworzą przestrzeń do nauki poprzez zabawę i doświadczanie, łącząc literaturę dziecięcą, teatr i nowoczesne metody edukacyjne. Wizyta w ramach projektu „Bajeczna dydaktyka” pozwoliła badaczkom przyjrzeć się możliwościom wykorzystania baśni i bajek w rozwijaniu kompetencji językowych, komunikacyjnych, społecznych i kulturowych.

Europejskie Centrum Bajki w Pacanowie

Zespół projektowy w Pacanowie powitała Aleksandra Stachniak, dyrektorka Europejskiego Centrum Bajki. Podczas spotkania z badaczkami opowiedziała o działalności placówki, jej misji edukacyjnej oraz sposobach łączenia kultury, sztuki i edukacji.

Misją Europejskiego Centrum Bajki imienia Koziołka Matołka jest nauka poprzez zabawę. Nasza instytucja stawia na edukację, którą łączymy z zabawą, by zainteresować zarówno najmłodszych, jak i nieco starszych odbiorców i zachęcić ich do odwiedzenia bajkowego Pacanowa.

– wyjaśniała dyrektorka.

Bajka w służbie edukacji

Misja uczenia poprzez zabawę zobowiązuje. W ECB zwiedzający mogą aktywnie uczestniczyć w zajęciach, poznawać literackie światy wszystkimi zmysłami i odkrywać nowe zainteresowania. Ważną rolę odgrywa tu interakcja, która pozwala łączyć zdobywanie wiedzy z zabawą i rozwijaniem kreatywności. O tym, jak wygląda to w praktyce, opowiedział badaczkom najsłynniejszy mieszkaniec Pacanowa – Koziołkek Matołkek, bohater stworzony przez Kornela Makuszyńskiego i Mariana Walentynowicza.

Ja myślę, że każda bajka powinna bawić i uczyć. I u nas te elementy znajdziecie. Dzieci uczą się u nas empatii, odczuwania, przeżywania, szczerej radości i zabawy w trakcie poznawania bajek, bajek swoich rodziców oraz dziadków. U nas można eksponaty dotykać, zobaczyć z bliska, podejść, pobawić się, współpracować razem z animatorem. Proponujemy wiele także różnych warsztatów edukacyjnych, w trakcie których dzieci poznają także otaczającą nas przyrodę i różne rodzaje aktywności plastycznych, muzycznych. Każdy znajdzie coś dla siebie.

Zdjęcie zespołu projektowego z Koziołkiem Matołkiem

Teatr, który uczy i angażuje

Kolejnym punktem wizyty był udział w przedstawieniu Małego Teatru – kameralnej sceny lalkowej, na której ożywają bohaterowie znanych utworów literackich, m.in. Koziołek Matołek, Krawiec Niteczka czy Kaczka Dziwaczka.

Obserwacja gry aktorskiej, sposobów budowania narracji oraz wykorzystania scenografii i różnych form lalek teatralnych pozwoliła badaczkom przyjrzeć się możliwościom zastosowania metod teatralnych w edukacji. Teatr, angażując emocje, wyobraźnię i zmysły, może wspierać zapamiętywanie, rozumienie treści, rozwijanie empatii i kompetencji społecznych.

Mały Teatr w Europejskim Centrum Bajki

Bajeczna dydaktyka w praktyce

Wizyta w Europejskim Centrum Bajki była nie tylko okazją do poznania działalności placówki, ale również praktycznym potwierdzeniem założeń projektu „Bajeczna dydaktyka: polskie i włoskie inspiracje literacko-lingwistyczne”. Pokazała, że bajki i baśnie mogą stanowić skuteczne narzędzie edukacyjne, wspierające rozwój kompetencji językowych, komunikacyjnych i społecznych, a nauka poprzez zabawę sprzyja zaangażowaniu uczestników procesu dydaktycznego.

Dla badaczek z Wydziału Filologicznego wyjazd stał się również źródłem inspiracji do dalszych poszukiwań i rozwijania nowoczesnych metod nauczania, wykorzystujących m.in. storytelling, dramę i pedagogikę zabawy. Doświadczenia zdobyte w Pacanowie pokazały, że nauka może być nie tylko skuteczna, ale także angażująca i pełna pozytywnych emocji. Bo choć bajki kojarzą się przede wszystkim z dzieciństwem, ich potencjał edukacyjny wykracza daleko poza świat najmłodszych czytelników.

Opublikowano: Eryk Woźniak

Instytut Filologii Polskiej i Logopedii
Uniwersytetu Łódzkiego

ul. Pomorska 171/173
90-236 Łódź

polonistyka@uni.lodz.pl
tel: 42 665 52 14
 

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR