OFERTA SEMINARIÓW MAGISTERSKICH DLA STUDENTÓW I ROKU STUDIÓW II STOPNIA W ROKU AKADEMICKIM 2026/2027

                         SEMINARIA LITERATUROZNAWCZE:

 

                               dr hab. Maria Berkan-Jabłońska, prof. UŁ

 

Seminarium obejmuje przede wszystkim zagadnienia z literatury i kultury XIX wieku (ze szczególnym uwzględnieniem romantyzmu), jednak akceptuję również propozycje tematów dotyczących długiego trwania tradycji romantycznej (lub sporu z nią). Zachęcam do przyjrzenia się motywom i problemom mniej znanym, niszowym, przekraczającym schematyczne podziały na okresy literackie, a także autorom i autorkom dotąd marginalizowanym bądź pomijanym w syntezach historycznoliterackich, pozostającym obok głównych nurtów stulecia. Wciąż wielu uzupełnień wymaga nasza wiedza o epistolografii, egodokumentach i biografistyce XIX wieku, zawartości literackiej czasopism międzypowstaniowych, twórczości kobiet, społecznych aspektach życia literackiego, bestsellerach dziewiętnastowiecznych, literackim wymiarze ówczesnej kultury popularnej itp. Mile widziane są opracowania materiałów rękopiśmiennych, np. tomików wierszy, pamiętników, dzienników lub listów zachowanych jedynie w archiwach (udostępnianych dzięki postępowi w digitalizacji polskich zbiorów bibliotecznych). 

Seminarium jest skierowane zarówno dla zwolenników tradycyjnej metodologii historycznoliterackiej i/lub pasjonatów badań biograficzno-archiwalnych, jak i osób poszukujących dla interpretacji literatury szerszych kontekstów np. w obrębie socjologii literatury, komparatystyki literackiej, geopoetyki.

Osoby zainteresowane udziałem w seminarium proszę o kontakt mailowy: maria.berkan@uni.lodz.pl 

 

Poniżej kilka przykładowych tematów, choć oczywiście zachęcam do zgłaszania własnych propozycji. 

 

Autorki Krakowa lat 40. XIX wieku: Helena Wasilewska, Anna Terlecka, Ludwika Dembińska, Ludwika Georgeon.

Opracowanie Dziennika Zofii Elżbiety Dzieduszyckiej. (Z.E. Dzieduszycka Dziennik: 14.VII.1880-3.XI.1881, Biblioteka Jagiellońska, sygn. 315/03)

Z archiwum Karoliny Wojnarowskiej. Utwory niewydane.

Powieści Teresy Prażmowskiej.

Kobieca powieść historyczna 1. połowy XIX wieku.

Jadwiga Zeitheim, baronowa Reiska – zagadka „Jaskółki” (1855-post 1890).

Recepcja pisarek angielskich w pismach kobiecych i rodzinnych okresu międzypowstaniowego

Popularyzacja kultury i literatury czeskiej na łamach prasy międzypowstaniowej.

Podróżopisarstwo amerykańskie / powieści osnute wokół pobytu w Ameryce – konkurencja wobec Sienkiewicza (np. Julian Juźwikiewicz, Kalikst Wolski, Franciszek Tuczyński, Zygmunt Słupski, Krystyna Narbuttówna)

Twórczość Jadwigi Witte Korzeniowskiej.

Twórczość literacka nauczycieli i nauczycielek.

Krotochwile warszawskie Antoniego Wieniarskiego.

Twórczość literacka na łamach „Rocznika Leśniczego” 1861-1863.

Korespondencje Klementyny Hoffmanowej do siostry, Aleksandry Tarczewskiej.

„Wolne Żarty: świstki humorystyczno-artystyczne”. Seria I-III. Pismo F. Lewestama i J. K. Gregorowicza.

Madonny w poezji XIX wieku.

Twórczość poetycka Jana Pietrzyckiego.

Twórczość poetycka Aleksandra Kraushara.

Dziewiętnastowieczne epitalamia – w kręgu literatury okazjonalnej.

Kobiety i śmierć w powieści międzypowstaniowej.

Rzeczy znaczące w powieści międzypowstaniowej. 

Poetyka wstydu. Czego wstydzą się bohaterowie / bohaterki XIX wieku? 

Przemoc wobec kobiet w powieści międzypowstaniowej.

Co przed Jagną i Małaszką? Herstorie ludowe w prozie międzypowstaniowej 

 

 czwartek 10.00-11.30 s. 3.69                                   

                                         

                                       

                                        dr hab. Tomasz Cieślak, prof. UŁ 

Chętnie poprowadzę przygotowanie prac dotyczących literatury pięknej związanej tematycznie z Łodzią, najnowszej i dawniejszej. Myślę o analizach pojedynczych tekstów literackich, badaniu wybranych motywów/tematów, jak i o próbach monograficznego ujęcia dorobku (bądź części dorobku) poszczególnych twórców. Będę zachęcał do podążania nieutartymi ścieżkami, zajęcia się kwestiami niebadanymi dotąd.

Mile widziane są także prace poświęcone wybranym aspektom (problemom, tematom, poetyce) twórczości poetyckiej i prozatorskiej współczesnych pisarzy polskich, zwłaszcza z ostatniego dwudziestopięciolecia. Mogą to być również zjawiska z pogranicza literatury i innych dziedzin sztuki.

Nie wykluczam tematów spoza wskazanego zakresu, które są szczególnie ciekawe dla Magistrantów, a mieszczą się w zakresie moich kompetencji literaturoznawczych.

Propozycje konkretnych tematów zrodzą się w trakcie rozmów na naszym seminarium.

czwartek 10.00-11.30 s. 3.85                                   

 

                         

                                    dr hab. Katarzyna Kaczor-Scheitler, prof. UŁ

                                           

Zapraszam do uczestnictwa w seminarium magisterskim, które poświęcone będzie przede wszystkim literaturze staropolskiej oraz jej recepcji w epokach późniejszych. W kręgu zainteresowań znajdzie się dawna literatura religijna, zróżnicowana zarówno tematycznie, jak i gatunkowo (m.in. pieśni, emblematy, listy dedykacyjne, kazania oraz inne formy twórczości okolicznościowej).

Proponowane obszary badawcze mogą dotyczyć m.in. związków literatury z Biblią, sposobów kreowania świata przedstawionego, wizerunków kobiet w tekstach staropolskich, literackich rozmów z Bogiem oraz zagadnień komunikacji literackiej. Zakres tematyczny może również uwzględniać powiązania literatury z innymi obszarami humanistyki – zwłaszcza z filozofią i sztuką (np. relacje między tekstem a obrazem). W ramach seminarium możliwe jest także przygotowanie prac edytorskich, obejmujących opracowanie wybranych tekstów literatury dawnej.

Tematy proponowane przez Państwa są również brane pod uwagę. Każdy z nich ustalany jest indywidualnie i dostosowywany do zainteresowań studenta.

 

czwartek 10.00-11.30 s. 3.61                                   

                                               

                                         dr hab. Marzena Karwowska,  prof. UŁ

Seminarium ma charakter literaturoznawczy.  Zapraszam studentów zainteresowanych literaturą polską XX i XXI wieku, kulturowymi kontekstami literaturoznawstwa, zagadnieniami z obszaru wyobraźni symbolicznej, antropologii wyobraźni twórczej, mitokrytyki. W trakcie seminarium przedmiotem omówienia będą również treści z zakresu teorii literatury, stanowiące dopełnienie i rozwinięcie analizowanych zagadnień.     

czwartek  10.00-11.30 s. 3.73

                                             

                                      dr hab. Magdalena Kuran, prof. UŁ

 

Prace, które powstawać będę na prowadzonym przeze mnie seminarium, dotyczyć będą tekstów od średniowiecza po oświecenie. Możliwe jest także podjęcie zagadnień tradycji staropolskiej w epokach późniejszych (od romantyzmu po literaturę najnowszą).

Prace mogą skupiać się na jednym autorze bądź jednym dziele. Mogą mieć też charakter przeglądowy, dotyczyć więc jakiegoś zagadnienia czy motywu w różnych dziełach, u różnych autorów bądź w różnych epokach. Jeśli ktoś chciałby eksplorować rewiry zupełnie niezbadane będzie mógł wziąć na warsztat tekst/y dotąd nie poddane badawczemu oglądowi. Dysponuję zdjęciami rękopisów z XVII i XVIII wieku przez nikogo nie opisanych. Jeśli ktoś chciałby się zmierzyć z takim tekstem, chętnie udostępnię go do opracowania. 

Temat pracy może być przez Państwa zaproponowany lub wypracowany wspólnie podczas spotkań seminaryjnych. Poszukiwanie tematu może być związane z waszymi szczególnymi zainteresowaniami (np. pasjonat jeździectwa może zająć się obrazem konia w literaturze staropolskiej, a ktoś interesujący się ziołami może opisać staropolskie poradniki zielarskie bądź zająć się metaforycznym znaczeniem jakiegoś zioła np. w poezji miłosnej). Poszukiwać możecie w obrębie każdego rodzaju literackiego. Jeśli ktoś szczególnie interesuje się np. dramatem, skupi się na tej formie rodzajowej.

W pierwszym semestrze przyjrzymy się przykładowym pracom magisterskim i je omówimy, zapoznamy się ze wskazówkami metodycznymi i technicznymi obowiązującymi przy pisaniu pracy. Równolegle wypracowywane i dyskutowane będą tematy przyszłych prac. Zapoznawać się też Państwo będziecie z literaturą przedmiotu, doskonalić umiejętności wyszukiwania i korzystania z niej. Pierwszy semestr zakończy się wybraniem tematu pracy, sporządzeniem jej planu i wstępnym rozpoznaniem bibliografii. 

Oto przykładowe tematy prac, napisanych pod moim kierunkiem: 

— Wizerunki kobiet na kartach kronik Anonima zw. Gallem, Mistrza Wincentego zw. Kadłubkiem i Jana Długosza

— Grzesznica i święta. Postać Marii Magdaleny w kazaniach Ignacego Herki

— Różnice w obrazie świata przedstawionego w tłumaczeniach Jerozolimy wyzwolonej Piotra Kochanowskiego i Ludwika Kamińskiego

— Zwycięstwo duch nad ciałem — literackie obrazy męczeństwa kobiet w Żywotach świętych Piotra Skargi

— Model funkcjonowania świata i obraz ludzkiej natury w bajkach ze zbioru Bajeczki i zabawki prozą i wierszem Stanisława Kublickiego

— „Bawiąc oczy widzeniem rzeczy” – o wnikliwej naturze Teofili Konstancji z Radziwiłłów Morawskiej na podstawie Diariusza podróży europejskiej w latach 1773-1774

— Praca na roli – błogosławieństwo czy przekleństwo? Oświeceniowa wizja życia chłopskiego na podstawie Mów do rolników Wilhelma Kalińskiego

— Łącząc przeszłość z czasem bieżącym – opis księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego i jego otoczenia w Pamiętnikach czasów moich Juliana Ursyna Niemcewicza

czwartek  10.00-11.30  s. 3.86

 

                                     dr hab. Michał Kuran, prof. UŁ

 

Zapraszam do pisania prac literaturoznawczych, jak i przygotowania edycji tekstów z zakresu epok dawnych (od średniowiecza do oświecenia) oraz recepcji tej twórczości w okresach późniejszych. W grę wchodzi także recepcja literatury antycznej w epokach dawnych. Prace mogą dotyczyć wybranego utworu bądź zjawiska pokazanego przekrojowo lub w twórczości jednego autora/ki. Można pod moją opieką pisać na temat poezji, prozy czy dramatu. 

W sferze zainteresowania może znaleźć się problematyka gatunku literackiego, postaci–bohatera, struktury tekstu, jak również funkcja retoryki, konstrukcja świata przedstawionego, które będą interesowały studenta. Widzę możliwość zastosowania w pracach metodologii zarówno dawnych, jak i nowszych (np. geopoetyki) oraz różnego rodzaju polimetodologiczność.

Prace mogą dotyczyć chociażby: literatury jako świadectwa kultury i obyczajowości epoki, życia literackiego, związków historii i literatury, magnackiego i mieszczańskiego mecenatu artystycznego, parenetyki (żywotopisarstwo), kronikarstwa, epiki bohaterskiej i romansowej, związków literatury z Biblią (parafrazy biblijne, mesjady), z Orientem (relacje z podróży), obecności wątków mitologicznych w literaturze, aspektów wizualnych i topiki, alegoryczności wypowiedzi, wreszcie związków literatury dawnej z innymi sztukami zwłaszcza z muzyką i plastyką, jak też powiązań literatury z filozofią, historią, geografią i medycyną, jak też innych zagadnień zaproponowanych przez osoby studiujące.

czwartek  10.00-11.30  s. 3.63

 

                                                             dr Magdalena Lachman

 

• literatura polska po 1989 roku – twórcy, dzieła, zjawiska, zagadnienia konstytutywne

• mechanizmy współczesnego życia literackiego
• związki literatury XX i XXI wieku z kulturą audiowizualną i medialną
• pogranicza literatury i literackość poza literaturą
• socjologia literatury
• literatura stosowana i zastosowania literatury
• eksperymenty (para)literackie XX i XXI wieku
• literatura popularna i popularność literatury

• zagadnienia komparatystyki interdyscyplinarnej w aspekcie relacyjnych ujęć literatury (literatura a inne zjawiska z przestrzeni kulturowej)

 

czwartek  10.00-11.30 s. 3.50

 

 

                                    dr hab. Adam Mazurkiewicz, prof. UŁ

 

Tematem nadrzędnym na seminarium licencjackiego jest polska literatura i kultura popularna. Może być ona rozpatrywana jako „zjawisko osobne”, bądź w kontekście globalnych trendów, charakterystycznych dla współczesnej popkultury; zarówno w ujęciu syntetyzującym (obraz zjawiska), jak i analitycznym (omówienie danego zjawiska na przykładzie wybranego tekstu kultury). Zakres czasowy wyznacza druga połowa XIX wieku po twórczość najnowszą. Z uwagi na profil Instytutu, w ramach którego organizowane jest seminarium, preferowane są tematy związane z twórczością polską. 

Proponowane kręgi tematyczne:

• odzwierciedlenie wydarzeń i zjawisk społecznych w tekstach kultury popularnej;

• teksty popkultury wobec tradycji literackiej i kulturowej;

• historia i ewolucja literackich gatunków popkultury;

• nowe zjawiska z kręgu literatury i kultury popularnej (przykładowo: shipping jako praktyka prozy zaangażowanej politycznie, redefiniująca kategorię męskości w „uniwersum wiedźmińskim”);

• kultura fanów i jej wytwory (przykładowo: fanon i jego realizacje, rola platform internetowych w społecznym funkcjonowaniu twórczości nieprofesjonalnej, sposoby rozbudowy uniwersów kulturowych przez twórców amatorskich);

• monograficzne ujęcie pisarstwa wybranego autora, identyfikowanego z twórczością z kręgu kultury popularnej (do wyboru: Jacek Dukaj, Katarzyna Puzyńska, Joanna Chmielewska, Marek Krajewski);

• monograficzne omówienie wybranych zjawisk z kręgu literatury popularnej (przykładowo: utopie i jej formy pokrewne, weird fiction, pieśń dziadowska, „szerloki”, kryminał małomiasteczkowy, powieść zeszytowa);

• prace z zakresu topiki fantastycznonaukowej i kryminalnej;

• pogranicza gatunków i konwencji (kryminały fantastyczne, science fantasy, bizarro fiction) i ich kulturowo-społeczne uwikłania.

Możliwe jest zaproponowanie własnej tematyki pracy magisterskiej, o ile dotyczy ona zjawisk z kręgu rodzimej literatury i kultury popularnej

czwartek  10.00-11.30  s. 10

                                   

                                   dr hab. Małgorzata Mieszek, prof. UŁ

 

Na seminarium zapraszam osoby zainteresowane dawną kulturą i literaturą polską. Prace mogą koncentrować się na analizie wybranego utworu, motywu literackiego, bohatera czy struktury świata przedstawionego. Interesują mnie zarówno teksty należące do literatury wysokiej, jak też utwory z kręgu literatury niskiej, popularnej (np. romanse, literatura sowizdrzalska). Chętnie powitam także osoby zainteresowane dawnym dramatem i teatrem (popularnym, dworskim czy szkolnym). Możecie Państwo zająć się zagadnieniem okazjonalności występów, analizą elementów „ramy wydawniczej”, tematyką, motywami, obecnością pozasłownych środków wyrazu artystycznego (muzyka, taniec), w końcu – spróbować „odtworzyć” teatralny kształt przedstawienia. Pod moją opieką mogą także powstawać prace o charakterze edytorskim (przygotowanie do wydania wybranych tekstów z literatury dawnej). Rozprawy mogą dotyczyć również recepcji literatury staropolskiej w okresach późniejszych, np. u twórców dwudziestowiecznych.

Otwarta jestem również na Państwa propozycje. Temat uzgadniany jest zawsze indywidualnie i wypływa z zainteresowań studenta.

czwartek  10.00-11.30  s. 3.62

 

 

                             prof. dr hab. Marzena Woźniak-Łabieniec

 

Zakres proponowanych zagadnień: 

 

• • Twórczość XX i XXI wieku i jej związki z tradycją (literacką, filozoficzną, religijną, psychologiczną; polityczną); 

 

• • Pokolenia literackie i ich najwybitniejsi przedstawiciele (m.in. pokolenie „Współczesności”, „Nowa Fala”, pokolenie „brulionu”); przełomy kulturowe („Odwilż” 1956; przełom 1968 roku; przełom 1989 roku) i ich literackie świadectwa; 

 

• • Wybitne sylwetki polskich poetów i ich wpływ na kształt życia literackiego w powojennej Polsce (Czesław Miłosz, Tadeusz Różewicz, Zbigniew Herbert, Miron Białoszewski, Wisława Szymborska, Stanisław Grochowiak, Jarosław Marek Rymkiewicz, Stanisław Barańczak, Ryszard Krynicki i in.) 

 

• • Literatura jako świadectwo postpamięci; doświadczenie traumy; II wojna światowa, komunizm i in. 

 

• • Literatura najnowsza (po roku 1989 i współczesna); „klasycyści” i „barbarzyńcy”; sylwetki, style, stosunek do tradycji literackiej, media a twórczość literacka; 

 

• • Literatura jako zapis i świadectwo różnych sposobów rozumienia wolności; wpływ systemowej kontroli publikacji na życie literackie; 

 

• • Cenzura – jej rodzaje, zasięg i mechanizmy funkcjonowania w XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem cenzury instytucjonalnej w kontekście historii politycznej współczesności; 

 

• • Literatura poza krajem – pisarze emigracyjni i najważniejsze ośrodki intelektualnego życia polskiej emigracji po 1945 roku; rola „Kultury” paryskiej (w ramach tego tematu możliwa jest współpraca studentów z Instytutem Literackim Jerzego Giedroycia w Paryżu (Maisons Laffitte). 

 

• • Literatura samizdatowa i literatura tzw. „drugiego obiegu” w Polsce po 1945 roku; dzieje wydawnictw niezależnych; edytorstwo a cenzura; 

 

• • Wolność i jej ograniczenia wobec literatury, kultury, mediów we współczesnych państwach demokratycznych XXI wieku (cenzura pozainstytucjonalna); 

  czwartek 10.00-11.30 s. 0.1                                                                   

 

                                           SEMINARIA JĘZYKOZNAWCZE:

                                      

                                     dr hab. Beata Grochala-Woźniak, prof. UŁ

Seminarium magisterskie z zakresu szeroko pojmowanego współczesnego języka polskiego, obejmuje m.in. takie zagadnienia jak: genologia lingwistyczna, stylistyka językoznawcza, komunikologia, dyskurs publiczny, medialny, telewizyjny, przemiany mediów, analiza dyskursu oraz glottodydaktyka polonistyczna. Szczegółowe zagadnienia mogą dotyczyć m.in. gatunków i rodzajów tekstów (analiza lingwistyczna); tekstów użytkowe w mediach; wielogłosu komunikacyjnego w mediach; bilingwizmu w nauczaniu języka polskiego jako obcego, ale również analiz z zakresu leksykologii, onomastyki, tekstologii. Jestem otwarta na propozycje studentów zgodne z ich zainteresowaniami naukowymi. Zachęcam do kontaktu – z przyjemnością odpowiem na pytania i wątpliwości Studentów.

czwartek  10.00-11.30  s. 1.01

zapisy w środę, 7.10.2026 r. w godz. 11:00 - 11:45 w pok. 3.90

                                            dr hab. Irena Jaros, prof. UŁ

 

Proponowana tematyka seminarium magisterskiego

1. Zróżnicowanie socjolektalne współczesnej polszczyzny – słownictwo środowiskowe i zawodowe.

2. Zapożyczenia w różnych typach tekstów współczesnych.

3. Słowotwórstwo współczesnego języka polskiego i słowotwórstwo w gwarach. 

4. Nazwy własne – osobowe (imiona, nazwiska, przezwiska), geograficzne (miejscowe, terenowe, miejskie), nazwy własne firm, sklepów itp.

5. Stylizacja językowa tekstów literackich i użytkowych.

6. Charakterystyka językowa regionalnych odmian polszczyzny; opis cech fonetycznych i słowotwórczych gwar.

7. Leksyka ludowa i jej znaczenie dla poznania kultury regionu.

8. Regionalizmy i dialektyzmy w utworach literackich i polszczyźnie współczesnej. 

9. Inne tematy zaproponowane przez studentów

czwartek 10.00-11.30 s. 3.76                                   

 

                                           dr hab. Danuta Kowalska, prof. UŁ

Seminarzyści będą mogli podjąć zagadnienia związane z następującymi obszarami badawczymi:

1. Kształt językowo-stylistyczny wybranych tekstów artystycznych. 

2. Leksykalne wyznaczniki stylu wybranych tekstów artystycznych.

3. Funkcjonalno-stylistyczna analiza wybranych środków językowych w tekstach artystycznych.

4. Słownictwo i frazeologia wybranych utworów literackich dawnych i współczesnych.

5. Językowy obraz świata (np. uczuć, Boga, wybranych pojęć, postaci itp.) w utworach literackich dawnych i współczesnych.

6. Język i styl tekstów przekładowych, zwłaszcza biblijnych.

7. Frazeologia biblijna w historii polszczyzny.

8. Język religijny w dziejach polszczyzny (np. kazania, modlitwy itp.).

9. Przeobrażenia znaczeniowe leksyki wybranego pola semantycznego.

10. Stylizacja językowa (np. stylizacja na potoczność) w wybranych tekstach artystycznych i użytkowych.

11. Wpływy obce na polszczyznę w tekstach artystycznych.

12. Postawy wobec języka na podstawie wybranych tekstów.

 

Możliwe jest także podjęcie innego problemu badawczego, związanego z indywidualnymi zainteresowaniami Studentów.

czwartek 10.00-11.30 s. 2.04                                   

 

                                               dr hab. Katarzyna Sicińska,  prof. UŁ

 

Zapraszam na seminarium osoby zainteresowane problematyką językoznawczą. Proponuję tematykę dotyczącą zarówno współczesnej, jak i dawnej polszczyzny, różnych jej odmian i stylów, reprezentowaną w różnego typu tekstach. W szczególności mogą to być następujące zagadnienia: 

 

1. Leksyka i frazeologia w tekstach dawnych i współczesnych (pola tematyczne, np. słownictwo dotyczące stroju, pożywienia, architektury itp. w wybranych tekstach). 

2. Styl prozy polskiej dawnej i współczesnej (styl wybranych utworów, analiza wybranych środków językowych, np. porównań, leksyki potocznej). 

3. Językowa kreacja postaci i innych elementów świata przedstawionego w wybranych utworach literackich (dawnych i współczesnych). 

4. Język i styl dawnej i współczesnej korespondencji (formy zwracania się do adresata, sposoby wyrażania uczuć itp.). 

5. Szlachecka etykieta językowa. 

6. Tradycyjne i współczesne konteksty gwary (gwara w środowisku wiejskim, stylizacja gwarowa w literaturze, gwara w mediach, reklamie, tekstach piosenek itd.). 

7. Język folkloru – analiza językowa i stylistyczna pieśni ludowych, podań, legend, gawęd itp. z wybranego regionu Polski. 

8. Polszczyzna kresowa dawna i współczesna, także w utworach literackich. 

9. Charakterystyka językowa tekstów dawnych (grafia, fonetyka, fleksja, leksyka, składnia). 

10. Nazwy własne w utworach literackich.

 

Mile widziane są także propozycje własne studentów, zgodne z ich indywidualnymi  zainteresowaniami. 

czwartek  10.00-11.30  s. 3.68

 

                                          prof. dr hab. Ewa Szkudlarek-Śmiechowicz

Proponowane przeze mnie seminarium jest poświęcone polszczyźnie po 1945 roku ze szczególnym uwzględnieniem najnowszych jej przejawów np. w wymiarze systemowym, semantycznym, stylistycznym, pragmatycznym, dyskursowym. Wybór metod i narzędzi analitycznych dostosujemy do zamierzeń badawczych. Na seminarium będziemy więc zajmować się  współczesną komunikacją językową polskojęzycznych wspólnot kulturowo-społecznych.

Chętnie podejmę się prowadzenia prac magisterskich na zaproponowany przez Państwa temat dotyczący współczesnej polszczyzny. Możliwe są również tematy przekrojowe, porównawcze, uwzględniające także polszczyznę sprzed 1945 r. (jako tło lub kontekst współczesnych zjawisk językowych). 

Poniżej podaję wybrane obszary badawcze, a w ich ramach wybrane zagadnienia, które mogą być realizowane w pracy magisterskiej, a które być może zainspirują Państwa do poszukiwań własnych tematów:

1. język a media i technologie cyfrowe (analiza wybranych zjawisk językowo-komunikacyjnych np. w memach, reklamie, postach, przekazach generowanych przez AI, podcastach, blogach, wideoblogach, grach komputerowych…);

2. język a kultura popularna (język polskich tekstów piosenek lub subkultur muzycznych; język dialogów filmowych; język przekazów audiowizualnych, telewizyjnych 
   (np. reality show, talk show) lub internetowych (YouTube); informacja vs. rozrywka w portalach internetowych; językowe przejawy klikbajtyzmu; językowe przejawy wulgaryzacji, banalizacji, tabloidyzacji, celebrytyzacji komunikacji w polskojęzycznych mediach; językowe środki autoprezentacji…);

3. język debaty publicznej (dyskredytacja przeciwnika, mowa pogardy, grzeczność/ niegrzeczność językowa; etykietowanie, stygmatyzowanie; język propagandy politycznej, nowomowy; językowe przejawy elitaryzmu i egalitaryzmu…); 

4. dyskurs publiczny wobec kryzysów społecznych (np. pandemii, konfliktów międzynarodowych, protestów społecznych, wybranych wydarzeń społecznych, politycznych, obyczajowych, kulturalnych, medialnych…);

5. kultura języka, zmiany normatywne, przemiany językowe w kontekście społeczno-kulturowym (norma a uzus w wybranych tekstach lub obszarach komunikacji językowej, np. w stylu urzędowym; idea prostego języka a wybrane teksty urzędowe; język płci; feminatywa; język niedyskryminujący/ dyskryminujący; wulgaryzmy; neologizmy; zapożyczenia; nowe słownictwo i obszary jego występowania, np. związane z rozwojem technologicznym…);

6. język a tożsamość / języka a wspólnota (język określnych grup społecznych – inkluzywność i ekskluzywność środków; bariery językowe; język w komunikacji z osobami z niepełnosprawnościami; język fandomów…); 

7. język a otoczenie (nazwy własne w otaczającej nas rzeczywistości; krajobraz/pejzaż językowy miasta; nazwy instytucji; urbanonimy; chrematonimy; mikrotoponimy…). 

czwartek  10.00-11.30  s. 0.36

                                     dr hab. Agnieszka Wierzbicka,  prof. UŁ

Zapraszam na moje seminarium wszystkie osoby zainteresowane analizą zagadnień związanych ze współczesnym językiem polskim oraz zastosowanie teorii językoznawczych w praktyce nauczania języka polskiego (szkoła podstawowa, ponadpodstawowa). 

 

Proponowany zakres tematyczny seminarium dotyczy szeroko rozumianego rozwoju i zmian współczesnej polszczyzny, czyli nowych zjawisk w języku, tekście i komunikacji:

• Język inkluzywny (feminatywy, język neutralny płciowo, język niewykluczający ze względu na rasę, pochodzenie, status społeczny, wiek, religię, wygląd, niepełnosprawność itp.).

• Szeroko pojęta kultura języka polskiego – poprawność językowa na co dzień (w komunikacji oficjalnej i nieoficjalnej) i w mediach (w tym również netykieta).

• Prosty język (plain language) i dobre praktyki w tworzeniu zrozumiałych tekstów w różnych odmianach polszczyzny.

• Socjalne (socjolekty) i profesjonalne (profesjolekty) odmiany współczesnej polszczyzny.

• Analiza dyskursu medialnego w ujęciu językowym - szczególnie w mediach społecznościowych i internecie (np. język komentarzy internetowych, zjawisko hejtu).

• Propaganda, perswazja, manipulacja w mediach społecznościowych i języku polityki.

A także w dydaktyce języka polskiego:

• Rola tekstów kultury popularnej w kształtowaniu kompetencji językowej uczniów – analiza językoznawcza i propozycje dydaktyczne.

• Frazeologia w podręcznikach szkolnych – dydaktyczna selekcja czy utopia?

• Stylistyka szkolna – fikcja czy konieczność? Analiza tekstów uczniowskich jako realizacji gatunków stylistycznych.

• Zastosowanie wiedzy z zakresu semantyki leksykalnej w metodyce nauczania synonimii i antonimii w języku polskim.

• Analiza dyskursu w podręcznikach do języka polskiego – ukryte przekazy ideologiczne a dydaktyka języka (np. język inkluzywny, stereotypy, przemoc symboliczna).

• Narracje uczniowskie w szkole podstawowej – rozwój kompetencji tekstotwórczych.

• Sztuczna inteligencja w służbie dydaktyki (np. analiza możliwości wykorzystania narzędzi korpusowych w nauczaniu gramatyki języka polskiego, korpusy językowe w tworzeniu innowacyjnych ćwiczeń leksykalnych)

• Wpływ nowych technologii (np. chatbotów edukacyjnych) na rozwój kompetencji językowych uczniów – analiza lingwistyczno-dydaktyczna.

 

Uwaga! Jestem otwarta na propozycje tematów zgłoszone przez Seminarzystów!

 

czwartek  10.00-11.30  s. 3.95

 

                            dr hab. Beata Gala-Milczarek,  prof. UŁ

 

- dydaktyka języka

- dydaktyka słowotwórstwa

- słowotwórstwo

- metody i strategie pracy z uczniem o specjalnych potrzebach edukacyjnych

-integracja treści przedmiotowych

 

czwartek  10.00-11.30  s. 3.77